Dutch conference proceeding

Theunissen, N.C.M.(2001) Arts-patiŽnt communicatie over therapietrouw. Colloquim gehouden op 1 november voor de Faculteit Sociale Wetenschappen, Universiteit Utrecht en op 13 november voor de afdeling Medische Psychologie van het AMC te Amsterdam. En als voordracht tijdens een bijeenkomst 'onderzoek in de Behavioral medicine', 14 dec 2001, Universiteit Utrecht.

journal link

Abstract

Hieronder volgt een voorbeeld van een gesprek zoals dat regelmatig plaats vindt tussen patiŽnten met hypertensie (chronisch te hoge bloeddruk) en hun huisartsen:
PatiŽnte: "Ik ben hier omdat ik een druk op mijn borst voel. Ik wil mijn bloeddruk laten controleren. Misschien is het omdat ik zoveel verdriet heb om de scheiding van mijn zoon."
Huisarts: [met empathie:] "Heeft u zoveel verdriet?"
PatiŽnte "Ach ja, ik vind het toch zo erg voor mijn zoon. Ik heb er zoveel verdriet over!"

Het lijkt in dit voorbeeld of de huisarts adequaat reageert op wat de patiŽnt zegt, maar dat is de vraag. In de uitlatingen van de patiŽnte zijn een aantal ideeŽn terug te vinden die zij waarschijnlijk over hoge bloeddruk heeft. Ten eerste legt ze een verbinding tussen druk op de borst en hoge bloeddruk. Bovendien veronderstelt ze een oorzaak voor druk op de borst of bloeddruk, namelijk: verdriet. De huisarts reageert empathisch op het feit dat de patiŽnte verdriet heeft. Dit kan natuurlijk geen kwaad, maar de huisarts laat hiermee de echte angst van de patiŽnte onbesproken. Te weten, de angst dat door het verdriet de bloeddruk weer hoger wordt. De huisarts had beter kunnen toelichten dat hoe erg en terecht haar verdriet ook is, het volgens de huidige medische inzichten de bloeddruk niet hoger maakt. Daarnaast had de huisarts kunnen uitleggen dat hoge bloeddruk niet gevoeld kan worden, dus ook niet door een druk op de borst. Zonder deze toelichting kan de patiŽnte misschien concluderen dat zolang ze verdriet heeft haar bloeddruk te hoog zal zijn. Misschien besluit ze dan ook dat gezonder eten even niets uitmaakt. Of dat ze voor de zekerheid maar een pilletje extra moet nemen. Of ze concludeert dat zodra ze geen druk op de borst meer voelt, dat dan de bloeddruk weer lager is, dus best wel een pilletje kan worden overgeslagen. We zullen het nooit te weten komen en de huisarts in het voorbeeld komt hier zeker niet achter.
Bovenstaande uiteenzetting is een illustratie van het belang van Leventhal's Self-regulatory model of illness. Tijdens de voordracht zal worden bespoken welke rol dit model kan spelen bij het ter sprake brengen van therapietrouw. Daarbij worden gegevens gepresenteerd uit lopend onderzoek bij patiŽnten met hypertensie en hun huisartsen.

Keywords

hypertension; self-regulatory model of illness; illness representations; adherence;

picture of N.C.M. Theunissen

_______________________________
Last updated on 12 February, 2015.